Czym jest czynny żal?

Złożenie zeznania podatkowego po terminie czy opłacenie nieprawidłowego podatku nie jest jednoznaczne z konsekwencjami karnoskarbowymi. Podatnik ma bowiem możliwość złożenia tzw. czynnego żalu. Kto, kiedy i w jaki sposób może skorzystać z instytucji czynnego żalu?

Czynny żal – co to takiego?

Czynny żal to powiadomienie o popełnieniu wykroczenia lub przestępstwa skarbowego w celu uniknięcia konsekwencji. Przedsiębiorca może dobr

owolnie poinformować naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego o okolicznościach popełnienia danego czynu. Czynny żal może zostać złożony w takich sytuacjach jak:

• nierzetelne prowadzenie ksiąg rachunkowych/wypełnianie faktur;
• nieopłacenie podatku;
• opłacenie niewłaściwego podatku;
• niezłożenie zeznania podatkowego w odpowiednim terminie;
• wyłudzenie zwrotów należności bądź pozwoleń celnych;
• nielegalne stosowanie zwolnień i obniżonych stawek VAT;
• zatajenie realnych rozmiarów przedsiębiorstwa przed organem podatkowym.

Kto powinien złożyć czynny żal?

Czynny żal może podpisać wyłącznie osoba, która rzeczywiście dopuściła się naruszenia obowiązków podatkowych lub celnych. Jeżeli jest to przedsiębiorca, właśnie on składa powiadomienie do naczelnika. Jeśli jednak wina leży po stronie zarządu lub biura rachunkowego, z którym dana firma podjęła współpracę, czynny żal powinien złożyć jego personel lub członkowie zarządu odpowiedzialni za dany czyn. Co ważne, czynny żal nie powinien skończyć się na samym złożeniu powiadomienia o czynie zabronionym. Podatnik musi również zrealizować zaległe zobowiązania i opłacić zaległości wraz z odsetkami. Ostateczny termin, w którym należy dopełnić wszelkich czynności, to dzień wyznaczony przez urząd – najlepiej jednak dopełnić ich już w dniu, w którym został złożony czynny żal.

Jak złożyć czynny żal?

Czynny żal może zostać podpisany w urzędzie skarbowym lub urzędzie celno-skarbowym, w którym rozlicza się dany podmiot – usługa jest darmowa. Powiadomienie można złożyć:

• podczas wizyty w urzędzie;
• za pośrednictwem poczty;
• przy użyciu uwierzytelnionego konta w e-Urzędzie Skarbowym.

Składanie czynnego żalu drogą internetową wymaga podpisu profilem zaufanym, podpisem osobistym lub podpisem kwalifikowanym.

Co powinien zawierać czynny żal?

W zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego powinny znaleźć się przede wszystkim dane podmiotu, który się go dopuścił, i szczegółowy opis danego czynu. Oprócz samego rodzaju i przebiegu wykroczenia należy przedstawić również okoliczności jego popełnienia. Jeśli z danym czynem zabronionym były związane dodatkowe osoby, powinny one zostać wskazane w powiadomieniu. Podmiot musi również określić, czy dopełnił już zaległych zobowiązań lub jak planuje naprawić popełniony czyn. W czynnym żalu musi zostać także wskazany adresat – naczelnik urzędu skarbowego bądź celno-skarbowego.

Czynny żal – czy zawsze chroni przed konsekwencjami?

Warto mieć na uwadze, że nie w każdej sytuacji czynny żal zapobiega konsekwencjom. Osoba, która dopuściła się danego wykroczenia, musi złożyć powiadomienie przed udokumentowaniem danego czynu, zanim organy ścigania przejdą do czynności wykrywających (np. kontroli). W przeciwnym razie czynny żal nie będzie skuteczny. Wyjątkiem jest sytuacja, w której rozpoczęte przez organy czynności nie dają żadnych podstaw do wszczęcia postępowania.