Badania pracownika – co trzeba wiedzieć?

Każdy pracodawca jest zobowiązany skierować swoich pracowników na badania u lekarza medycyny pracy. Ich celem jest potwierdzenie, czy dana osoba może wykonywać pracę na konkretnym stanowisku. Jakie badania lekarskie musi wykonać każdy zatrudniony?

Skierowanie na badania lekarskie – obowiązek każdego pracodawcy

Skierowanie pracownika na badania do lekarza medycyny pracy to jeden z obowiązków przedsiębiorcy, który zatrudnia pracowników. Mowa zarówno o badaniach wstępnych, jak również o tych okresowych czy kontrolnych. Obowiązkiem pracownika jest z kolei poddanie się zleconym badaniom. Skierowanie wystawiane przez przełożonego powinno zawierać informacje na temat:

• rodzaju badań, jakie mają zostać wykonane;
• stanowiska pracy, na którym jest/ma być zatrudniony pracownik (w przypadku dwóch stanowisk należy uwzględnić obydwa);
• czynników szkodliwych, czynników niebezpiecznych bądź warunków uciążliwych, jakie występują na danym stanowisku, wraz z pomiarem czynników szkodliwych dla zdrowia.

Badania u lekarza medycyny pracy zazwyczaj można odbyć w godzinach pracy, zachowując przy tym prawo do wynagrodzenia za godziny nieobecności. Koszty ich wykonania leżą po stronie pracodawcy – co więcej, zatrudniony ma prawo złożyć wniosek o zwrot kosztów dojazdu, o ile musiał odwiedzić placówkę w innej miejscowości niż ta, w której mieszka.

Badania wstępne

Badaniami wstępnymi nazywa się pierwsze badania, które pracownik musi wykonać przed rozpoczęciem pracy na określonym stanowisku. Po ich zakończeniu lekarz medycyny pracy wydaje orzeczenie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na konkretnym stanowisku. Obowiązek przejścia badań wstępnych dotyczy:

• nowozatrudnionych osób;
• innych pracowników przenoszonych na stanowiska pracy związane z uciążliwymi warunkami lub czynnikami szkodliwymi;
• pracowników młodocianych.

Badań wstępnych nie muszą przechodzić pracownicy, którzy są zatrudniani ponownie w ramach tego samego stanowiska pracy lub na stanowisko, na którym występują identyczne warunki pracy, jeżeli umowa wygasła bądź została rozwiązana w ciągu ostatnich 30 dni. Do ich wykonania nie są ponadto zobowiązane osoby z zewnątrz, które posiadają ważne badania lekarskie u poprzedniego pracodawcy – o ile warunki pracy w nowej firmie są takie same jak w byłym miejscu pracy, a od wygaśnięcia/rozwiązania umowy z poprzednim pracodawcą nie upłynęło więcej niż 30 dni.

Badania okresowe

Wśród badań pracowników wyróżnia się także badania okresowe, które należy wykonać przed upływem terminu ustalonego w orzeczeniu jako data kolejnego badania. Orzeczenie po wstępnych badaniach lekarskich obowiązuje najczęściej przez rok, z kolei badania okresowe wykonuje się zazwyczaj co 2-4 lata. Na to, z jaką częstotliwością pracownik musi je powtarzać, wpływają m.in. warunki pracy.

Badania kontrolne

W niektórych sytuacjach pracownik musi przejść dodatkowo badania kontrolne. Dotyczy to osób, które były niezdolne do pracy w związku z chorobą trwającą dłużej niż 30 dni. Badania mają potwierdzić, czy mogą one ponownie wykonywać obowiązki na dotychczasowym stanowisku pracy. W przypadku gdy pracownik nie uzyska i nie przedstawi w miejscu pracy potwierdzenia od lekarza, nie może wykonywać zadań, które realizował do tej pory.