Rozwiązanie umowy o pracę – rodzaje

Rozwiązanie umowy o pracę może wynikać z różnych przyczyn, a sam Kodeks pracy określa jego kilka głównych rodzajów. Sprawdź, jakie są metody zakończenia stosunku pracy i co charakteryzuje każdą z nich.

Rozwiązanie umowy o pracę – podstawowe informacje

Rozwiązanie umowy, nazywane również wypowiedzeniem, to zakończenie stosunku pracy z inicjatywy pracodawcy bądź pracownika. Powinno mieć ono formę pisemną z ręcznym lub elektronicznym podpisem. Kodeks pracy wskazuje na kilka sposobów rozwiązywania umowy o pracę:

• za porozumieniem stron;
• za wypowiedzeniem;
• bez wypowiedzenia;
• z upływem czasu, na jaki zawarto umowę.

Ponadto wyróżnia się wypowiedzenie poprzez wygaśnięcie stosunku pracy – np. w razie śmierci osoby zatrudnionej lub pracodawcy bądź w przypadku 3 miesięcy nieobecności pracownika wynikających z tymczasowego aresztowania. W dniu ustania stosunku pracy pracodawca ma obowiązek przekazać pracownikowi świadectwo pracy.

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron

W przypadku rozwiązania umowy za porozumieniem stron współpracę może zakończyć zarówno pracodawca, jak i pracownik w dowolnej chwili określonej przez obie strony. Przyczyna nie jest brana pod uwagę, a ponadto – nie obowiązuje okres wypowiedzenia. W sytuacji, gdy w porozumieniu nie zostanie ustalony konkretny termin rozwiązania umowy, ma ono miejsce z dniem, w którym zawarto porozumienie.

Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem

Innym sposobem zakończenia stosunku pracy jest rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem, czyli z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Podobnie jak w przypadku rozwiązania umowy za porozumieniem stron, wypowiedzenie mogą złożyć obie strony. Jeśli to pracodawca wypowiada umowę na czas określony lub nieokreślony, ma obowiązek podać konkretną przyczynę. Jeżeli natomiast rozwiązanie umowy ma miejsce z inicjatywy osoby zatrudnionej, nie musi ona określać powodu. Okres wypowiedzenia zależy m.in. od czasu trwania umowy czy okresu zatrudnienia w danej firmie. Może on wynosić 2 tygodnie, miesiąc lub 3 miesiące.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia

Rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia nazywane jest również zwolnieniem dyscyplinarnym. W tym przypadku pracodawca wypowiada umowę w trybie natychmiastowym, jeżeli:

• pracownik popełnił przestępstwo uniemożliwiające jego dalsze zatrudnianie na danym stanowisku;
• pracownik utracił uprawnienia do wykonywania pracy na danym stanowisku ze swojej winy;
• pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych;
• usprawiedliwiona nieobecność pracownika się przedłuża, a okres ochronny dobiegł końca.

Pracodawca ma prawo zastosować dyscyplinarkę niezależnie od rodzaju umowy o pracę.

Zakończenie stosunku pracy zgodnie z upływem czasu

Jeżeli umowa ulega automatycznemu wypowiedzeniu wraz z zakończeniem okresu, na jaki została zawarta, zatrudniona osoba opuszcza miejsce pracy z dnia na dzień – nie obowiązuje wtedy żaden okres wypowiedzenia umowy. Zakończenie stosunku pracy jest równoznaczne z zakończeniem obowiązywania danej umowy.