Urlop macierzyński w pigułce

Urlop macierzyński udzielany jest pracującym matkom po urodzeniu dziecka, aby mogły zregenerować się po porodzie i skupić na opiece nad pociechą. Sprawdź, jaki jest jego wymiar, kto wypłaca zasiłek podczas jego trwania i czy z urlopu może skorzystać również ojciec dziecka.

Urlop macierzyński – podstawowe informacje

Urlop macierzyński to obowiązkowy okres zwolnienia z pracy, który przysługuje młodym mamom po urodzeniu dziecka. Umożliwia on zarówno regenerację samej mamy, jak i skupienie się na opiece nad nowo narodzoną pociechą. Z urlopu macierzyńskiego można korzystać niezależnie od rodzaju umowy o pracę, na podstawie której kobieta jest zatrudniona – znaczenie ma jedynie fakt objęcia ubezpieczeniem chorobowym. Pod uwagę nie jest ponadto brany ani wymiar czasu pracy, ani staż pracy. Co więcej, pracodawca nie ma prawa odmówić pracownicy urlopu macierzyńskiego ze względu na to, że reguluje go sam Kodeks pracy.

Ile trwa urlop macierzyński?

Pracownicy-mamie przysługuje z tytułu urodzenia dziecka 20 pełnych tygodni urlopu macierzyńskiego. W przypadku urodzenia większej liczby dzieci wynosi on z kolei:

• 31 tygodni po urodzeniu dwójki dzieci;
• 33 tygodnie po urodzeniu trójki dzieci;
• 35 tygodni po urodzeniu czwórki dzieci;
• 37 tygodni po urodzeniu piątki dzieci i więcej.

Po 14 tygodniach urlopu macierzyńskiego 6 pozostałych tygodni może zostać wykorzystane przez matkę lub przekazane ojcu dziecka. Co więcej, przyszła mama ma prawo skorzystać z pierwszych 6 tygodni urlopu macierzyńskiego jeszcze przed porodem. Najczęściej jednak w tym okresie kobiety przebywają na zwolnieniu lekarskim trwającym do dnia porodu. Jeśli więc pracownica nie korzystała z urlopu przed porodem, rozpoczyna się on właśnie w jego dniu.

Zasiłek macierzyński – abc

Podczas urlopu macierzyńskiego kobieta otrzymuje tzw. zasiłek macierzyński. Przysługuje on każdej osobie, która w momencie narodzin dziecka jest zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego. Co więcej, pracownica-mama otrzymuje zasiłek bez względu na to, jak długo podlegała temu ubezpieczeniu. Urlop macierzyński finansowany jest przez system ubezpieczeń społecznych, co oznacza, że świadczenie wypłaca ZUS – chyba że pracodawca zatrudnia więcej niż 20 osób. W takiej sytuacji to firma odpowiada za wypłacenie zasiłku, jednak nadal zasiłek ten jest finansowany ze środków ZUS, pracodawca jest jedynie płatnikiem. Od momentu, w którym kobieta złoży dokumenty potwierdzające prawo do otrzymania środków, ZUS ma 30 dni na ich wypłacenie. Podstawę wymiaru zasiłki stanowi miesięczne wynagrodzenie za 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem porodu pomniejszone o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez pracownicę-mamę.

Urlop macierzyński a hospitalizacja

W sytuacji, gdy dziecko wymaga hospitalizacji, pracownica-mama po upływie 8 tygodni urlopu macierzyńskiego ma prawo do jego przerwania. Wówczas pozostałą część urlopu macierzyńskiego można odebrać po powrocie dziecka do domu. Jeżeli natomiast to matka musi przebywać w szpitalu, niewykorzystana część urlopu macierzyńskiego przechodzi na ojca, który wychowuje dziecko, bądź na innego członka najbliżej rodziny.