Środek trwały – definicja i przykłady

Środki trwałe to te składniki firmowego majątku, które są przeznaczone na cele działalności gospodarczej i użytkowane przez co najmniej rok. Aby dany składnik majątku mógł zostać do nich zakwalifikowany, musi mieć też określoną wartość i spełniać kilka dodatkowych warunków. Sprawdź, co jeszcze warto wiedzieć na temat środków trwałych i poznaj ich przykłady.

Co to jest środek trwały?

Środkiem trwałym nazywa się rzeczowy składnik majątku, który został wytworzony bądź nabyty we własnym zakresie i stanowi własność lub współwłasność danego podatnika. Zgodnie z art. 22a ust. 1 ustawy o PIT, środek trwały to składnik majątku, którego wartość początkowa przekracza 10 tys. zł i który jest użytkowany przez okres dłuższy niż rok. Co ważne, musi on być używany bezpośrednio przez firmę lub dzierżawiony/wynajmowany – nie może korzystać z niego osoba trzecia. Art. 3 pkt 15 ustawy o rachunkowości wskazuje natomiast, że środkami trwałymi są rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi, kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki, a przy tym – o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok. Do środków trwałych zaliczają się przede wszystkim nieruchomości – m.in. budynki, budowle, grunty czy lokale. To także różnego rodzaju maszyny, urządzenia i narzędzia oraz środki transportu wykorzystywane do przewozu osób i towarów. Środkiem trwałym może być też żywy inwentarz i niektóre wartości niematerialne oraz prawne.

Klasyfikacja Środków Trwałych

Środki trwałe przedsiębiorstwa sklasyfikowane są w dziesięciu różnych grupach, które są dodatkowo podzielone na podgrupy:

• Grupa 0: Grunty (sady, tereny mieszkaniowe, drogi);
• Grupa 1: Budynki i lokale, a także spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (budynki przemysłowe, handlowo-usługowe, biurowe i mieszkalne);
• Grupa 2: Obiekty inżynierii lądowej i wodnej (budowle sportowe i rekreacyjne, budowle na terenach elektrowni);
• Grupa 3: Kotły i maszyny energetyczne (silniki wiatrowe, kotły grzewcze);
• Grupa 4: Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania (szlifierki, tokarki, sprężarki);
• Grupa 5: Specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty (urządzenia do zapisu i odtwarzania dźwięku i obrazu, urządzenia przeciwpożarowe);
• Grupa 6: Urządzenia techniczne (urządzenia odbiorcze i transmisyjne dla telefonii i telegrafii);
• Grupa 7: Środki transportu (samochody osobowe i ciężarowe, motocykle, przyczepy, wózki motocyklowe);
• Grupa 8: Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, które nie zostało sklasyfikowane w żadnej innej grupie (wyposażenie techniczne dla prac biurowych, wyposażenie, aparaty i sprzęt medyczny);
• Grupa 9: Inwentarz żywy (zwierzęta domowe, gospodarskie, cyrkowe, w ogrodach zoologicznych, pozostałe zwierzęta hodowlane). To tzw. Klasyfikacja Środków Trwałych, czyli wykaz służący m.in. do ustalania stawek odpisów amortyzacyjnych, do celów ewidencyjnych, a także do badań statystycznych.

Obowiązek amortyzacji środków trwałych

Środki trwałe podlegają amortyzacji, czyli systematycznemu, stopniowemu odpisywaniu konkretnej kwoty, która stanowi niewielką część wartości danego środka trwałego w firmowych kosztach przez tzw. okres amortyzacji. Podatnik ma obowiązek dokonywać odpisów amortyzacyjnych nawet jeżeli nie może uwzględnić ich w kosztach uzyskania przychodów. Stawki amortyzacyjne widnieją w wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych, będącym załącznikiem do ustawy o PIT.